Home » De Kunst Collectie » De Landschap Schilderij

De Landschap Schilderij

De Landschap Schilderij door de eeuwen

De Landschap Schilderij is een van de meest geliefde schilderijen om naar te kijken en te kopen. In Nederland hebben wij een lang traditie van Landschap schilderkunst. Wij hebben de kunsthistoricus Wouter Maas gevraagd om ons meer te vertellen over Landschap schilderkunst. Wouter is een kunsthistoricus gespecialiseerd in vroeg Moderne kunstgeschiedenis. Hij neem ons op een betoverende reis door de tijd en leg de ontwikkeling van Landschappen schilderkunst in Europa uit.

Middeleeuwse begin van de landschap weergeven 

Landschap Schilderijen: Santa Cecilia in Trastevere

Santa Cecilia in Trastevere, in Rome: IMAGE wiki commons

In Rome ligt de Santa Cecilia in Trastevere, een kerk gebouwd in de vijfde eeuw die in haar lange bestaan veel ingrepen (of ‘updates’) heeft ondergaan. Het mozaïek in de apsis, helemaal achterin in het midden van het gebouw, is grotendeels origineel. We zien Christus in het midden, net wat groter dan de figuren om hem heen. Vijf van deze figuren zijn heiligen, en de omgeving waarin ze staan is het paradijs, of Tuin van Eden.

Het hiernamaals interpreteren als een tuin was al voor het ontstaan van het christendom gebruikelijk. Kunst die het paradijs weergeeft, leent zich dus uitstekend voor de weergave van landschapskunst. De kunstenaar van het mozaïek in de Santa Cecilia in Transtevere geeft de tuin weer door groen gras met bloemen, en door de twee palmbomen aan weerszijden. Het medium, waarbij gebruik wordt gemaakt van kleine steentjes, leent zich natuurlijk slecht voor de weergave van een landschap. Toch blijkt er in middeleeuwse kunst weinig aandacht voor dit genre te zijn, en pas aan einde van deze periode groeit de aandacht van kunstenaars hiervoor.

Uitzonderingen daargelaten, zoals het Utrechts Psalter, zijn de eerste voorbeelden van aandacht voor een gedetailleerde omgeving te zien vanaf de veertiende eeuw. Toscaanse oude meesters zoals Duccio di Buoninsegna en Giotto di Bondone, krijgen aandacht voor de omgeving waarin ze hun figuren neerzetten. Rotspartijen, bomen, planten, gras, bloemen. Opeens gaan heiligen zich bewegen in een echte ruimte. Als gevolg hiervan, van het ‘echte’ aspect van hun schilderkunst, worden heiligen menselijker. Niet alleen in Toscane is deze ontwikkeling te zien. De Franse Guillaume de Machaut geeft in De betoverde tuin uit het boek Le Dit du Lion bijna alleen natuur weer. Dit is een van de eerste landschappen in de westerse kunstgeschiedenis en is te zien als een voorbode voor latere ontwikkelingen.

Landschap schilderingen: Springen naar de 15e eeuw

Aan het begin van de vijftiende eeuw werd het genre van landschap door kunstenaars gebruikt als een omgeving om figuren neer te zetten. Eigenlijk is er altijd sprake van een verhaal dat verteld wordt tegen een achtergrond. Christelijke thema’s zoals kruisigingsscenes, de Vlucht op de weg naar Egypte, of heiligen in de woestenij, lenen zich uitstekend voor de weergave van landschappen. Maar ook ontstaan niet-religieuze landschappen. In het beroemde Les Très Riches Heures du duc de Berry (een gebedenboek) waarvan de decoratie is uitgevoerd door de Gebroeders Limburg, is een kalender toegevoegd. Het voorbeeld hier is van de maand maart. In de achtergrond zien we een ommuurde burcht, terwijl in de voorgrond schapen grazen, men bezig is met de wijnbouw, en er een akker wordt geploegd. Het alledaagse leven heeft zijn intrede gedaan in het genre van het landschap.

 

                De weergave van een steeds meer gedetailleerd landschap was een ontwikkeling die begon in de Nederlanden. Belangrijk hierbij was Jan van Eyck, die door latere generaties na werd gevolgd en verder werd ontwikkeld. Zo is een groot deel van de Rolin Madonna in het Louvre in Parijs gereserveerd voor een wijds landschap. We kunnen bijna oneindig ver weg kijken, waarbij Van Eyck een enorme variatie geeft: een meanderende rivier, stadsgezichten, bergen, bossen. Door de populariteit van het werk van deze kunstenaar en zijn volgers in Italië, deed het gedetailleerde landschap hier ook zijn intrede. Belangrijk om te noemen is het Portinari Altaarstuk door Hugo van der Goes, dat in opdracht werd gemaakt voor een Florentijnse kerk in 1474. De weergave van atmosferisch perspectief, waarbij objecten die ver weg zijn blauwig worden, is een innovatie die grote invloed had, zoals in het werk van Leonardo da Vinci. Een voorbeeld is te zien in De Madonna van de rotsen. De Italiaanse ‘uitvinding’ van het wetenschappelijk perspectief, en de verspreiding van deze kennis over Europa, had enorme invloed de weergave van grote, naturalistische vergezichten.

Klik hier om een tekst te typen.

Klik hier om een tekst te typen.